Suriye’nin devrik lideri Esad savaş suçlarından yargılanabilir: Fransız mahkemesi dokunulmazlık kararını açıklayacak

Haberin DevamıYerel saatle 15.00’te yapılacak duruşmada Yargıtay, Paris Temyiz Mahkemesinin Esad hakkında çıkardığı tutuklama emrine, Suriyeli devrik liderin dokunulmazlığı olduğu gerekçesiyle yapılan itirazı değerlendirecek.Yargıtay, Esad’ın dokunulmazlığının iptaline ya da devamına karar vererek Suriyeli devrik lider hakkındaki tutuklama emrinin geçerli olup olmadığına hükmedecek.Ulusal basında yer alan haberlere göre, Esad'a karşı açılan davanın taraflarından Suriye Medya ve İfade Özgürlüğü Merkezi (SCM) Başkanı Mazin Derviş, Yargıtay'ın Esad aleyhine vereceği kararın "mağdurlar için büyük bir zafer" olacağını söyledi.Derviş, böyle bir kararın ilk niteliğinde olacağına dikkati çekerek, "Bu sadece Suriyeliler için değil hangi ülkeden olursa olsun mağdurlara kapı aralayacak ve ilk kez bir ulusal soruşturma hakimi bir devlet başkanı hakkında görevde olduğu döneme ilişkin tutuklama emri çıkarma hakkına sahip olacak" dedi.Haberin DevamıFRANSA'DA ESAD SORUŞTURMASIParis’teki mahkeme, SCM avukatlarından oluşan Açık Toplum Adalet Girişimi (OSJI) ve Suriye’deki insan hakları ihlallerini kayıt altına alan Suriye Arşivi’nin şikayeti üzerine Esad hakkında soruşturma başlatmıştı. Soruşturma 2013’teki Doğu Guta kimyasal saldırılarında insanlığa karşı suç ve savaş suçu işlendiği şüphelisiyle 2021 yılında açılmıştı. Mahkeme, Kasım 2023’te Esad'ı 2013'teki Doğu Guta kimyasal saldırılarında insanlığa karşı suç ve savaş suçuna ortaklık etmekle suçlamış ve Esad hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.Fransa Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı (Pnat) görevde olan devlet başkanlarının yabancı mahkemeler önünde “yargı dokunulmazlığı olduğu” gerekçesiyle Esad hakkında çıkarılan tutuklama emrine itiraz etmiş ve temyiz yoluna başvurmuştu.Pnat’ın başvurusunu değerlendiren Paris Temyiz Mahkemesi de 26 Haziran 2024’te alt mahkemenin Esad hakkında verdiği tutuklama emrini onamıştı. Mahkeme kararında, kimyasal silah kullanım yasağının, emredici bir norm olarak uluslararası hukukun bir parçası olduğunu hatırlatmış ve bunun “bir devlet başkanının resmi görevinin parçası kabul edilemeyeceğine” hükmetmişti. Mahkeme ayrıca Esad’ın “Suriye’de bu suçlardan yargılanamayacağını ve kişisel dokunulmazlığından feragat etmeyeceğini” belirterek Fransa’da çıkarılan tutuklama emrinin geçerli olduğuna hükmetmişti.Haberin DevamıRusya’da sürgünde olan Esad, Suriye’deki kimyasal saldırılara ilişkin kendisine yöneltilen suçlamaları reddetmişti.KARAR EMSAL OLABİLİRYargıtay’ın Esad’ın dokunulmazlıktan yoksun olduğuna hükmetmesi halinde Suriyeli devrik liderin kimyasal saldırılarla işlediği suçlardan yargılanmasının yolu açılacak.Bu kararın insanlığa karşı suç ve savaş suçu işlemekle itham edilen, görevde olan veya olmayan devlet liderlerinin yabancı mahkemelerde yargılanması için emsal teşkil edebileceği belirtiliyor.DOĞU GUTA KATLİAMISuriye yönetimi, 21 Ağustos 2013'te başkent Şam'ın Doğu Guta bölgesinde kimyasal silaha başvurarak 1400'ün üzerinde sivili öldürmüştü. Katliamda, çoğu kadın ve çocuk binlerce sivil de zehirli gazlardan etkilenmişti.Haberin DevamıDoğu Guta, 2018'de de Esad yönetiminin en sıkı ablukayı uyguladığı, neredeyse tüm silahları kullandığı bölge haline gelmişti. Bölgedeki muhalifler, Esad yönetimi ve Rusya ile yaptıkları mecburi anlaşma neticesinde Nisan 2018'de Doğu Guta'yı boşaltmak zorunda kalmıştı.Suriye İnsan Hakları Ağı'nın raporuna göre Şam yönetimi, Suriye'de iç savaşın başlamasının ardından muhaliflerin kontrolündeki yerleşimlere 217 kez kimyasal silah saldırısı düzenledi.